Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -XI- (*) Tarih biliminin kendine dayanak yaptığı temel sosyo-psişikkavramın kolektif (derlemsel) bellek olduğunu belirtsem herhalde malumu ifade etmenin ötesinde bir şey yapmamış olurum. Bu nedenle tarih konusunu işlediğim yazı…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -X-(*) Stigmerji olgusunun sosyal içerikli boyutunu inceleyen yazarların sayısı az olmamakla birlikte bunların içinde önde gelenlerden biri şüphesiz ki Francis Heylighen’dir (**). Sibernetikçi olarak ün yapmış olan F. Heylighen…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -IX- (*) Tarihin paradigmik ilkelerini ele aldığım dizinin bu bölümü ile gelecek aydakinde, stigmerji (stigmergy) kavramının tanıtımını yaptıktan ve önemini belirttikten sonra tarih ile olan ilişkisini ortaya koymaya çalışacağım….
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -VIII- (*) Tarihin özü ve tarih felsefesinin kökü olarak paradigmikilkelerin arayışı konusunda yaptığım inceleme ve irdelemelerde geldiğim bu noktada konu şimdi sosyo-psişik bir boyut kazanma durumunda bulunmaktadır. Bu bakımdan,…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -VII- (*) Sosyal hareketlerin etmenlerini,doğal olanların yanı sıra onlardan etkilenip tarihi yapan ikincil nitelikteki toplumsal etmenler diye iki dikotomikulamda toplayarak tanımlamak yerinde bir yaklaşım olacaktır. Bu doğrultuda, dini metinlerde…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -VI- (*) Bir irdeleme yöntemi olması mahiyeti ile tarihe felsefi görüngenin düşünsel eksenin iki zıt kutbundan, yani konuya kurgusal(spekülatif) ve eleştirel (kritik) yönlerden yaklaşarak bakıldığında son derece öğretici sonuçlarla…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -V- (*) Dizideki öncekinin devamı olan bu denemede, tarihparadigmaların yapılanışının nasıl bir hiyerarşi içinde olabileceği ve son zamanlarda tarih anlayışındaki değişmelerin ne yönde olduğu konusuna kısa da olsa değinmek…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik ilkeleri -IV- Tarihsel paradigmalar için Osmanlı tarihinden çıkarılabilecek sonuçlara dair sürdürmekte olduğum bu deneme serisinin önceki bölümünde tarih yazımı okullarından söz ederek konunun bu boyutu hakkında kısa açıklamada bulunmuştum. Şimdi…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -III- (*) Historiografinin bellibaşlı üç okulu olan Maxist, Whig ve Annales okulundan günümüze kadar etki yapmış olanının Annales Okulu olduğu pek çok tarihçi tarafından kabul gören bir görüştür. Bu…
Osmanlı Tarihi ve Tarihin Paradigmik İlkeleri -II- (*) Denemenin ilk bölümünde paradigma kavramını irdeleyerek konunun kritik önemdeki bu kavramına açıklık getirmeye çalıştım. Şimdi de tarih kavramına, daha sonra yapılacak bireşime hazırlık için çeşitli yönleri ele…
